بررسی ویژگی های گویش تودشکی 8
سلام ![]()
در ادامه بحث بررسی ویژگی های گویش تودشکی امشب با اجازه دوستان یه تعداد دیگه از اصطلاحات و ضرب المثل های معروف تودشکی رو مطرح می کنیم. امیدوارم مورد قبول واقع بشه: در ادامه حروف الفبا
آدِم نَمُنا= کسی که به آدمی زاد شباهت ندارد.: برای نکوهش کردن گفته می شود.
آی تُواتُ= آی گفتی!: برای تایید و تصدیق گفته می شود.
از دیگی چویی حلوا نابُخا=از دیگ چوبی حلوا نمی شود خورد. : اشاره به بی خاصیت بودن کسی یا چیزی
اُو سیدر وَایوزَه= آب استخر را پیدا میکند: قسمت، صاحبش را می شناسدو حق به حقدار می رسد.
اُشتُر گو عَلَفُش وا ناش دورازی کیرَه= شتر که علق می خواهد گردنش را دراز می کند.:نابرده رنج گنج میسر نمی شود.
ایم گو نبو دیم گو نبو دَبولی زینی دِلُم وَبو= این و آن که نباشد، دبیلی می زنم دلم وا شود.: آن و این هر ود اسم اشاره مبهم است اولی به دور و دومی به نزدیک و مشار الیه غیر معلوم، و حرف م در هر دو ضمیر مفعول . مرا که آن و این نیست ناچار دبیلی میزنم تا حداقل دلم باز شود. دبیلی پوست خشکیده ای بوده است برای جمع آوری زباله.
اُو تو هولوک مورچه ریجه= آب در سوراخ مورچه می ریزد: کنایه از شخصی که وقتش را به بطالت می گذراند.
اُووی گو نو بیره=آبی که نان می برد: در مورد منافعی که به زیان منتهی می شود گویند: آبی است که نان ندارد بلکه نان را می برد.
شد غلامی که آب جو آرَد آب جو آمد و غلام ببرد
دام هر بار ماهی آوردی ماهی این بار رفت و دام ببرد.
و نیز آبی که نان می برد، کنایه از آبی است که آبرو می برد. آبی که آبرو ببرد در گلو مریز.
اوشُ کینُت وِ او چایه بِند=برو کونت را به آب سرد بزن: اصطلاحی است که می گویند: اگر خیلی مخالف و عصبانی هستی، دوش آب سرد بگیر. این مثل هم همین معنا را می دهد: اگر عصبانی هستی برو .... را با آب سرد بشور. این جور عبارات را جواب قطعی، یا آخرین، یا کوتاه سخن گویند.
ارزُن خری هِمبُن خری= ارزان خریدن همبان خریدن است.: جنس ارزان کیفیت ندارد.
ای گو اسای تو بی شاگردی می بی = آن که استاد تو بود شاگرد من بوده: در جایی که بخواهند به کسی اثبات برتری نمایند، دست بالای دست بسیار است.
اُوی بِر کیَه دِم دارَه= آب در خانه دم دارد.: یعنی ناسالم است. شاید اشاره به این باشد که هرچه ساده در اختیار باشد و ارزان به دست آید مورد ایراد می باشد.
اِگِر سازوت سی گِز جی بُه از شوی چِمبِل میت بِر وا شوی= اگر سازت سی زرع هم باشد از زیر چمبره من باید رد شوی: در هر صورت کارت پیش من گیر است هر کار هم انجام دهی
آرتُش دِروَت اُ کینُشُش جُمنا=آرد را الک می کرد و کونش را می جنباند.( برخی از مثل ها از نزاکت خارج است اما با این وجود ضبطش بهتر از عدم ضبطش می باشد.) : مثل از کسی که انرژی زیادی دارد و با کار شوخی می کند.
اَارو نَقد سوبا نسیه= امروز نقد و فردا نسیه: دکان داری که سرمایه اش در معرض نابودی بود و مشتریان نسیه خور زیاد داشت و هر روز از او جنس نسیه می بردند و می گفتند: فردا می دهیم با رفیق دانایی شور نمود و کمک خواست رفیق دانا با خط خوش نوشت: امروز نقد فردا نسیه
ایکیش دوتا دیَه= یکی را دو تا دیده است!: درزمان تصمیم گیری غیر واقعی توسط کسی راجع به مسائله ای که از آن خبر ندارد و طلبکاری در مورد آن گفته می شود. در قدیم ملاکین به زارعین که اغلب مستضعفین بودند خیلی ظلم می کردند. مثلا درخت ها را به وسیله مقوّم یا هزال وزن تقریبی می نمودند و در نتیجه رعیت در فشار بودند و مجبور به اطاعت ، این عبارت سخن آن روزهاست.
ایکیش نده تا دوتاش نَوا= یکی به او نده تا دوتا نخواهد.: گفته اند هر چه بخشش دهنده بیشتر شود طمع خواهنده افزون گردد.
اُشتُر شورَ خارتَ= شتر شوره خورده: به شخص قد بلند بی کار و بی عار گفته میشود.
![]()
معرفی شهر تاریخی وزیبای تودشک